صورتهای مالی  چه اطلاعاتی می دهند؟ (قسمت اول: ترازنامه)

صورتهای مالی با وجود اجمال در ارائه مطالب، جامع ترین گزارشی است که نحوه ی عملکرد یک شرکت را دریک محدوده زمانی ارائه می کند.

این جامعیت بقدری است که حتی بدون حضور و روئیت عملیات یک شرکت، فقط با بررسی سرفصلهای آن می توان به ماهیت و توانمندی آن شرکت در انجام اهدافِ تعریف و تصویب شده در مجامع ،پی برد. لیکن نکته مهم  در تحلیل صورتهای مالی اشعاف تحلیلگر در حوزه مدیریت مالی است که در صورت موجودیت این شرط تحلیلگر با انجام یک پروسه تحقیق و بررسی بر روی صورتهای مالیِ دوره ای شرکت و تحلیل درست اطلاعات موجود در گزارشات مذکور براحتی می تواند وضعیت حال وآینده شرکت و به طبع آن قیمت سهام شرکت را تخمین و با مقایسه آن با وضعیت موجود،بهترین تصمیم را در مورد معامله سهام شرکت مورد نظر اتخاذ نماید.

مهمترین صورتهای مالی که در اکثر گزارشات شرکتها ارائه می گردد عبارتند از:

1. 
ترازنامه
2.  صورت سود وزیان
3.  صورت جریانهای نقدی 

ترازنامه

ترازنامه گزارشی است از نمای کلی وضعیت دارائیها و بدهیهای شرکت در یک مقطع زمانی معین که با ارائه سرفصلها و نیز ریز اقلام تشکیل دهنده هریک از این سرفصلها با ذکر رقم ریالی آنها که بصورت جامع و کامل بیان می گردد.

این جامعیت در شمول تمام سرفصل ها به قدری است که تحلیل ترازنامه یکی از مهمترین ابزار در تحلیل فاندامنتال به حساب می آیدگرچه تحلیل ترازنامه به تنهایی نمی تواند پاسخ گوی تمام نکات مورد نظر برای یک تحلیلگر فاندمنتال باشد.

یکی از اشکالاتی که بر ترازنامه وارد است وجود فاصله زمانی بین ثبت اقلام در ترازنامه تا زمانی که به تصویب حسابرسان معتمد بورس می رسد ،می باشد.چراکه در این فاصله زمانی ممکن است بعضی از سرفصلهای ذکر شده در ترازنامه با آنچه که در زمان تحلیل این صورت مالی،عملا در شرکت وجود دارد،مغایرتهایی وجود داشته باشد.گرچه این زمان نمی تواند بیش از 3 ماه باشد.

بعضی از این اقلام عبارتند از

موجودی کالا
پیش پرداختها 
یا سایر دیون شرکت

ترازنامه در حالت عمومی دارای سه بخش عمده است:
- دارائیها
- بدهیها
- حقوق صاحبان سهام

ترازنامه  شرکتها معمولا به دو صورت ستونی و یا گزارشی(سطری) منتشر می شود. در صورتی که ترازنامه به صورت ستونی منشر شود، دارائیها در سمت راست و بدهیها و حقوق صاحبان سهام در سمت چپ ترازنامه نوشته می شود و در صورتی که ترازنامه به صورت گزارشی (سطری)منتشر شود، دارائیها در بالای  ترازنامه و بدهیها و حقوق صاحبان سهام در پائین ترازنامه نوشته می شود.  

در هر ترازنامه  باید جمع دارائیها با جمع بدهیها و حقوق صاحبان سهام، برابر باشد

دارائی ها:

دارائی هر موسسه عبارت است از انواع منابع اقتصادی که متعلق به آن شرکت باشد،این منابع اقتصادی می توانند ملموس یا مشهود مانند زمین،ساختمان،اثاثیه،... و یا بصورت حقوق مالی(غیر ملموس) مانند مطالبات از اشخاص، سرقفلی،حق ثبت یا اختراع، پیش پرداختها،... باشند.
دارائیها به دو بخش دارائی جاری و دارائی ثابت  تقسیم بندی می شود.
دارائیهای جاری آن بخش ازکل دارائی شرکت است که قدرت نقد شوندگی بالایی دارند، این بدین معنی است که یا این دارائیها  قابلیت فروش سریع دارند و یا قابلیت تبدیل شدن به پول نقد درجریان عادی فعالیت شرکت درطی دوره مالی(معمولا یک سال ) را دارند.یکی دیگر از ویژگیهای این دارائیها این است که معمولا بدهیهای جاری شرکت از محل دارئیهای جاری دوره قبل پرداخت می شود.

به جهت سرعت تبدیل این نوع دارائی به پول نقد مجموع دارائیهای جاری  را سرمایه در گردش نیز می نامند.
 

عمده اقلام تشکیل دهنده دارائیهای جاری عبارتند از:
وجوه نقد، بانک،بدهکاران،اسناد دریافتنی، اوراق بهادار قابل معامله (به غیر از شرکتهای سرمایه گذاری)،موجودی کالا وملزومات ونیز هزینه های پیش پرداخت شده.(مانند پیش پرداخت بیمه،بهره و یا پیش پرداخت اجاره)به شرطی که برای همان دوره باشد.

دارائیهای ثابت  برعکس دارائیهای جاری ،دارائی ثابت شامل آن دسته از دارئیها می شود که بازگشت وجوه هزینه شده در این نوع دارائیها بیش از یک سال طول می کشد و معمولا در جریان عادی شرکت دچار تغییرعمده نشده و مورد خرید وفروش قرار نمی گیرند.
این دارائیها به دو دسته مشهود و غیر مشهود تقسیم می شوند

 

دارائیهای ثابت مشهود شامل :زمین ،ساختمان ، ماشین آلات و اثاثه اداری است

دارائیهای ثابت غیر مشهود شامل آن دسته از دارائیها می شود که گرچه غیر مشهود است

لیکن شرکت جهت بدست آوردن آنها مبالغی را هزینه کرده و برای شرکت دارای ارزش ریالی است.مانند سرقفلی،حق اختراع،حق بهره برداری از معدن،حق چاپ و انتشار کتاب و......

بدهی ها:

بدهیهای یک شرکت شامل دیونی است که در یک مدت معین  باید پرداخت شود. بدهی ها می تواند نشانگر چگونگی تامین مالی یک شرکت باشد (مانند اقساط وامهای بلند مدت)،.بدهی ها عمدتاً به دو نوع بدهی های جاری و بدهی های بلند مدت تقسیم بندی می شوند.

بدهیهای  جاری آن بخش ازکل بدهی های شرکت است که باید در مدت کمتر از یک سال پرداخت شود.طرف حساب بدهیهای جاری ،بستانکاران هستند .همانگونه که گفتیم مبالغ پرداخت شده در بدهیهای جاری ،از بابت هزینه هایی است که برای تامین دارائیهای جاری بکار گرفته شده است. سرفصلهای اصلی مربوط به بدهی های جاری عبارتند از:بستانکاران ، حسابهای پرداختنی، حقوق و حق العمل های پرداختنی، پیش دریافتها،سود سهام ،اقساط پرداختنی بابت وامهای بلند مدت.

بدهی های بلند مدت آن بخش ازکل بدهی های یک شرکت است که سررسید آنها بیشتر از یک سال باشد.بدهی های بلندمدت اغلب دیونی است که شرکت در جهت تامین منابع مالی برای خود ایجاد کرده است.اوراق قرضه و یا دیون رهنی از این نمونه هستند.
حقوق صاحبان سهام:

آن قسمت از دیون یک شرکت که مستقیماً به جهت تامین مالی شرکت بوجود می آید.سر فصلهای اصلی حقوق صاحبان سهام عبارتند از
سرمایه ،سهام عادی، سود انباشته،صرف سهام و اندوخته ها( قانونی،و سایر اندوخته ها)


آنچه که در تحلیل ترازنامه مهم است،دقت در ترکیب بدهیهای شرکت و میزان استفاده شرکت از روشهای مختلف تامین منابع مالی است.در صورتی که درصد بالایی از سرمایه شرکت از طریق وامهای بلندمدت،با بهرهای بالا تامین شده باشد در مورد خرید سهام شرکت مذکور بایدتأمل کرد،گرچه حتی وجود دیون بالا درترازنامه به تنهایی نمی تواند دلیل بر عدم توانایی شرکت در باز پرداخت دیون باشد،ولی پرداخت بهره های متعدد برای وامهای دریافت شده می تواند بر میزان سود سهام بطور مستقیم تاثیر گذار باشد.

در این حالت می توان با بررسی سایر صورتها،خصوصاصورت سود وزیان و صورت جریان نقدی ،تا حدودی صحت و سقم تصمیم اتخاذ شده را معلوم کرد درصورتی که شرکت از نظر تجاری در موقعیت خوبی باشدممکن است حتی  با وجود شرایط ذکر شده فوق ،برای سهم آینده خوبی را متصور شد. لیکن شاید در کوتاه مدت نتواند در بازارمقبولیت چندانی داشته باشد.

1395/9/7-1:0
تاوتالار

گزارش روز

در حالی که بازار سرمایه تخصصی ترین بازار سرمایه گذاری در کشور است اما همیشه گرفتار این رفتار پوپولیستی بوده است که مدیران آن می خواهند در هر شرایطی شاخص کل را سبز نشان دهند تا بگویند "همه چی آرومه..."

عضویت در خبرنامه